เคยไหม ? ยิงแอดเท่าไรก็ไม่ปัง คอนเทนต์ดูดีแต่กลับไม่มีคนคลิก หรือแม้แต่จัดโปรโมชันสินค้าแรง ๆ ก็ยังไม่สามารถช่วยให้แบรนด์มีลูกค้าซื้อสินค้าเพิ่ม ซึ่งแน่นอนว่าปัญหาเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดจากงบประมาณยิงแอดไม่เพียงพอ หรือแบรนด์มีเนื้อหาในการนำเสนอที่ไม่ดี แต่อาจเป็นเพราะแบรนด์ยังไม่สามารถสื่อสารกับลูกค้าได้ “ตรงจังหวะ” หรือพูดให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ ธุรกิจยังไม่สามารถรู้ได้ว่าลูกค้าแต่ละคนมี “ระดับการรับรู้” ต่อสินค้าของแบรนด์มากน้อยแค่ไหนนั่นเอง
เพราะลูกค้าแต่ละคนมีระดับการรับรู้ต่อแบรนด์ที่ไม่เท่ากัน ดังนั้น การที่แบรนด์สื่อสารข้อมูลสินค้า และ บริการให้ตรงกับระดับ Awareness จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ธุรกิจ สามารถเข้าถึงใจผู้คนได้มากขึ้น และสร้างผลลัพธ์ที่คุ้มค่ากว่าเดิม
ในบทความนี้ SPARK Factor จึงได้รวบรวมข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับ Awareness คือ อะไร ? พร้อมเจาะลึกความสำคัญ 5 ระดับที่นักการตลาดต้องรู้ มาฝากกัน
Awareness คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญกับธุรกิจยุคนี้
Awareness คือ “ระดับความรู้ ความเข้าใจ และความใส่ใจ” ที่ลูกค้ามีต่อแบรนด์ ซึ่งสะท้อนถึงว่าสินค้าและบริการของธุรกิจนั้นสามารถตอบโจทย์หรือแก้ไขปัญหาของลูกค้าได้มากน้อยแค่ไหน โดย Awareness เปรียบเสมือนจุดเริ่มต้นของการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างลูกค้าและแบรนด์ เพื่อให้ลูกค้าตัดสินใจว่า “จะเดินหน้าต่อกับแบรนด์นี้หรือไม่”
ซึ่งการสร้างแบรนด์ในปัจจุบัน แน่นอนว่าปัญหาที่พบได้บ่อยในหมู่นักการตลาดมือใหม่ส่วนใหญ่ มักจะขาดความเข้าใจในเรื่องของระดับ Awareness ที่ทำให้พลาดเป้าหมายในการขายสินค้า และไม่สามารถประเมินระดับการรับรู้ของลูกค้าแต่ละกลุ่มได้อย่างถูกต้อง
ตัวอย่างเช่น การทำคอนเทนต์เพื่อขายสินค้าในทันที ทั้งที่ลูกค้ายังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองมีปัญหาอะไร ส่งผลให้ค่าโฆษณาสูงแต่ยอดขายไม่เกิด ในทางกลับกัน หากแบรนด์เข้าใจระดับ Awareness ของลูกค้า ก็จะสามารถสื่อสารได้อย่าง “ตรงจังหวะ” และ “ตรงใจ” จนนำไปสู่ Conversion ที่สูงขึ้นโดยใช้ต้นทุนที่ต่ำลง
หากนักการตลาดรู้ว่า Awareness คือ อะไร มีกี่ระดับ จะส่งผลดีต่อธุรกิจอย่างไร?
การเข้าใจระดับ Awareness ของลูกค้า ถือเป็นหัวใจสำคัญของการทำตลาดยุคใหม่ เพราะลูกค้าแต่ละคนมีความพร้อมในการตัดสินใจที่แตกต่างกัน หากสื่อสารแบบเดียวกันกับทุกคน อาจทำให้เสียโอกาสในการเปลี่ยนผู้ชมให้กลายเป็นลูกค้า การรู้จักและเข้าใจระดับ Awareness จะช่วยให้นักการตลาดสามารถวางแผนการสื่อสารได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น โดยข้อดีของการเข้าใจระดับ Awareness มีดังนี้
- แบรนด์สามารถสื่อสารได้ตรงจุด แทนที่จะรีบขายสินค้าให้กับคนที่ยังไม่พร้อม นักการตลาดสามารถค่อย ๆ สร้างความเข้าใจและความสนใจให้กับลูกค้าในแต่ละระดับการรับรู้ได้อย่างเหมาะสม เช่น คนที่ยังไม่รู้ว่าตัวเองมีปัญหา อาจต้องเริ่มจากการให้ข้อมูลหรือสร้างความตระหนักก่อน แล้วจึงค่อยนำเสนอสินค้าในขั้นตอนถัดไป
- ประหยัดงบการตลาด การส่งข้อความหรือโฆษณาที่ตรงกับกลุ่มเป้าหมายแต่ละระดับ จะช่วยลดการยิงแอดซ้ำซ้อนโดยไม่จำเป็น ไม่ต้องเสียเงินกับกลุ่มที่ยังไม่พร้อมซื้อ ทำให้ใช้งบประมาณได้อย่างคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
- ช่วยเพิ่ม Conversion ให้แบรนด์ เมื่อเนื้อหาหรือคอนเทนต์ตรงกับความต้องการและความพร้อมของลูกค้าในแต่ละระดับ โอกาสที่ลูกค้าจะตอบสนองหรือเปลี่ยนเป็นยอดขาย (Conversion) ก็จะสูงขึ้น เพราะลูกค้ารู้สึกว่าแบรนด์เข้าใจและตอบโจทย์ได้จริง
- สร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับลูกค้า โดยลูกค้าจะรู้สึกว่าแบรนด์เข้าใจความต้องการและไม่เร่งรัดจนเกินไป ไม่รู้สึกว่าถูกยัดเยียดขายของตลอดเวลา ส่งผลให้เกิดความประทับใจและมีโอกาสกลับมาซื้อซ้ำหรือบอกต่อในอนาคต
ซึ่งหากนักการตลาดเข้าใจระดับของ Awareness และสามารถนำไปปรับใช้กับกลยุทธ์ทางการตลาดได้อย่างเหมาะสม จะช่วยให้แบรนด์สามารถสร้างคอนเทนต์เพื่อสื่อสารได้อย่างแม่นยำ ตรงใจ และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
5 Stage of Awareness แต่ละระดับคืออะไร มีอะไรบ้าง?
ขอบคุณภาพจาก Electric Copy
จะดีสักแค่ไหน ถ้าหากธุรกิจสามารถ “อ่านใจ” ลูกค้าได้ว่าตอนนี้กำลังคิดอะไร สงสัยอะไร หรือพร้อมจะซื้อของแบรนด์แล้วหรือยัง? ในโลกการตลาดที่การแข่งขันสูงขึ้นทุกวัน การสื่อสารแบบหว่านแหอาจไม่เพียงพออีกต่อไป
ซึ่งนักการตลาดที่เข้าใจเส้นทางความคิด และ ระดับการรับรู้ของลูกค้าในแต่ละกลุ่ม ก็จะสามารถออกแบบข้อความและสร้างกลยุทธ์ที่ “โดนใจ” ได้อย่างแม่นยำมากยิ่งขึ้น โดยสำหรับ 5 Stage of Awareness ของลูกค้า มีดังนี้
1. Unaware (ไม่รู้ตัว)
เป็นระดับการรับรู้ของลูกค้า ที่อาจจะยังไม่รู้ว่าตนเองมีปัญหา หรือยังไม่ตระหนักถึงความจำเป็นที่ต้องแก้ไขปัญหานั้นเลย ซึ่งถือเป็นกลุ่มที่แบรนด์อาจจะทำการตลาดด้วยยากที่สุด เนื่องจากลูกค้ากลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะยังไม่สนใจสินค้าหรือบริการของแบรนด์
สิ่งที่แบรนด์ควรทำ: กระตุ้นให้ลูกค้าเริ่มตั้งคำถามกับตัวเอง และ ตระหนักถึงปัญหา ซึ่งอาจจะทำเนื้อหาหรือคอนเทนต์ที่ย่อยง่าย เน้นการสร้างความสนใจและให้ข้อมูลกว้าง ๆ เช่น คอนเทนต์อินโฟกราฟิก, วิดีโอสั้นไวรัล และคอนเทนต์บันเทิง เป็นต้น
ตัวอย่าง
แบรนด์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสร้างวิดีโอสั้นเล่าเรื่อง “อาการเหนื่อยล้าในชีวิตประจำวัน ที่คุณอาจไม่เคยรู้ว่าเป็นสัญญาณของสมองอ่อนล้า ที่จะช่วยให้ลูกค้าได้ความรู้ และรับรู้ว่าสุขภาพร่างกายของตนเองกำลังมีปัญหา
2. Problem Aware (รู้ว่ามีปัญหา)
ลูกค้าเริ่มรู้แล้วว่าตัวเองมีปัญหา แต่ยังไม่รู้ว่าจะจัดการอย่างไร หรือมีทางเลือกอะไรบ้าง ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี เพราะลูกค้าเริ่มเปิดใจรับข้อมูลมากขึ้น
สิ่งที่แบรนด์ควรทำ: ขยายปัญหาให้ชัดเจนขึ้น เพื่อกระตุ้นให้ลูกค้าไม่ปล่อยผ่าน โดยใช้คอนเทนต์ให้ความรู้ที่เข้าถึงง่าย เช่น บทความให้ข้อมูล, วิดีโออธิบาย, แบบประเมินตนเอง หรือโพสต์ตั้งคำถามปลายเปิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหานั้น
ตัวอย่าง
แบรนด์สุขภาพ โพสต์บทความ “5 พฤติกรรมการรับประทานอาหาร ที่ทำให้เสี่ยงโรคอ้วนได้ง่าย” เพื่อให้คนที่มีอาการเริ่มรู้สึกว่าตนเองอาจเข้าข่าย และเริ่มมองหาวิธีดูแลรับมือ
3. Solution Aware (รู้ว่ามีทางออก)
ลูกค้ารู้แล้วว่าปัญหาที่เจอสามารถแก้ได้ และเริ่มมองหาทางเลือก แต่ยังไม่รู้จักแบรนด์ หรือยังไม่แน่ใจว่าแบรนด์ใดเหมาะกับตน
สิ่งที่แบรนด์ควรทำ: ให้ข้อมูลที่เปรียบเทียบวิธีแก้ปัญหาหรือสินค้าแต่ละประเภทอย่างเป็นกลาง แนะนำข้อดีข้อเสียของแต่ละทางเลือก เพื่อให้ลูกค้ารู้สึกว่าแบรนด์คือหนึ่งในตัวเลือกที่น่าเชื่อถือ
ตัวอย่าง
แบรนด์ฟิตเนสทำบทความเปรียบเทียบ “เทียบชัด! ลดน้ำหนักด้วยฟิตเนส VS ทำเองที่บ้าน แบบไหนเหมาะกับคุณ?” เพื่อให้ลูกค้าตัดสินใจได้ง่ายขึ้น และเริ่มเห็นภาพว่าบริการของแบรนด์เป็นคำตอบที่ใช่
4. Product Aware (รู้จักสินค้าแล้ว)
ลูกค้ารู้จักแบรนด์ของคุณแล้ว และเข้าใจว่าสามารถแก้ปัญหาได้ แต่ยังลังเล เช่น กำลังเปรียบเทียบกับแบรนด์อื่น หรือยังไม่มั่นใจเรื่องราคา คุณภาพ หรือรีวิว
สิ่งที่แบรนด์ควรทำ: เสริมความมั่นใจ โดยนำเสนอจุดแข็งของสินค้า รีวิวผู้ใช้จริง เคสตัวอย่าง หรือเบื้องหลังการพัฒนาแบรนด์ เพื่อยืนยันความน่าเชื่อถือและความคุ้มค่าของสินค้า
ตัวอย่าง
แบรนด์สกินแคร์โพสต์วิดีโอรีวิวจากผู้ใช้จริง พร้อมแสดงจุดเด่นของสินค้า หรือบริการหลังการขายที่เหนือกว่าแบรนด์อื่น ๆ
5. Most Aware (พร้อมซื้อ)
ลูกค้ารู้จักแบรนด์และสินค้าเป็นอย่างดี โดยมีแนวโน้มที่จะซื้อ เพียงแค่รอโอกาสหรือข้อเสนอที่ดึงดูดพอในการตัดสินใจขั้นสุดท้าย
สิ่งที่แบรนด์ควรทำ: กระตุ้นการตัดสินใจให้เกิดเร็วขึ้น เช่น จัดโปรโมชันเฉพาะช่วงเวลา ให้ของแถมหรือสิทธิพิเศษ ทดลองฟรี หรือแสดงการรับประกันความพึงพอใจ
ตัวอย่าง
ร้านค้าออนไลน์ส่งอีเมลแจ้งลูกค้าที่เคยดูสินค้าบ่อยว่า “เหลือเวลาอีก 24 ชั่วโมง! รับส่วนลด 20% สำหรับสินค้าที่คุณสนใจล่าสุด” พร้อมปุ่มสั่งซื้อทันที
ตารางจับคู่ระดับ Awareness กับ กลยุทธ์คอนเทนต์
| ระดับ Awareness | Insight ลูกค้า | กลยุทธ์คอนเทนต์ |
| Unaware | ยังไม่รู้ว่ามีปัญหา | วิดีโอไวรัล, Storytelling |
| Problem Aware | เริ่มรู้ว่ามี Pain Point | บทความเชิงให้ความรู้ |
| Solution Aware | กำลังมองหาทางออก | รีวิว, เปรียบเทียบตัวเลือก |
| Product Aware | ลังเลเรื่องราคา/ความคุ้ม | คำยืนยันจากลูกค้า, จุดขายเด่น |
| Most Aware | พร้อมจ่าย ถ้ามั่นใจ | โปรโมชัน, Call-to-Action |
เมื่อแบรนด์รู้ระดับ Awareness แล้ว ควรทำคอนเทนต์ยังไงให้โดนใจยุคนี้?
โดยสำหรับแบรนด์ที่รู้แล้วว่า Awareness คืออะไร และต้องการปรับคอนเทนต์ให้ทันกับกระแสปัจจุบันในแต่ละระดับ Awareness สามารถใช้กลยุทธ์ดังนี้ เพื่อให้เนื้อหาทั้งทันสมัย ตอบโจทย์พฤติกรรมผู้บริโภค และสอดคล้องกับเทรนด์ดิจิทัล เช่น
1. ระดับ Unaware (ไม่รู้ตัว)
- สร้างคอนเทนต์ที่เน้นให้ความรู้หรือความบันเทิง เช่น วิดีโอสั้น (TikTok, Reels), Meme, Infographic ที่เชื่อมโยงกับเทรนด์หรือเหตุการณ์ปัจจุบัน
- ใช้คอนเทนต์ที่ผูกกับกระแสสังคมหรือวัฒนธรรม เช่น เทศกาล กีฬา หรือเหตุการณ์ไวรัล เพื่อดึงดูดความสนใจโดยไม่ขายตรง
- ตัวอย่าง: วิดีโอสั้นเกี่ยวกับปัญหาที่ผู้ชมอาจไม่รู้ตัวว่ากำลังเผชิญอยู่ โดยเชื่อมโยงกับเหตุการณ์หรือเทรนด์ล่าสุด
2. ระดับ Problem Aware (รู้ว่ามีปัญหา)
- สร้างคอนเทนต์ที่เจาะลึกปัญหา เช่น Live Q&A, Blog, Podcast ที่พูดถึงปัญหาตามเทรนด์ เช่น สุขภาพจิตในยุคดิจิทัล
- ใช้คอนเทนต์โต้ตอบ เช่น Quiz หรือ Poll เพื่อให้ผู้ชมประเมินตัวเองและเห็นความสำคัญของปัญหา
- ตัวอย่าง: Quiz “คุณเครียดจากการทำงานหรือไม่?” พร้อมแนะนำแนวทางแก้ไขที่เชื่อมโยงกับแบรนด์
3. ระดับ Solution Aware (รู้ว่ามีทางออก)
- ผลิตวิดีโอรีวิว เปรียบเทียบ หรือ How-to ที่อิงกับเทรนด์ เช่น “3 วิธีแก้ปัญหา X ที่กำลังฮิตในปี 2025”
- ใช้คอนเทนต์เชิงโต้ตอบ เช่น Interactive Guide หรือ Chatbot ที่ให้คำแนะนำเฉพาะบุคคล
- ตัวอย่าง: อินโฟกราฟิกเปรียบเทียบวิธีแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่กำลังเป็นกระแส
4. ระดับ Product Aware (รู้จักสินค้าแล้ว)
- สร้างคอนเทนต์รีวิวจากผู้ใช้จริง (User-generated content), วิดีโอสาธิตสินค้า, หรือ Live Demo ที่ตอบโจทย์กระแสความสนใจ เช่น เทรนด์รีวิวบน TikTok
- ใช้คอนเทนต์ที่เน้นความแตกต่างและจุดเด่นของแบรนด์เมื่อเทียบกับคู่แข่ง
- ตัวอย่าง: วิดีโอ “Unboxing” หรือ “รีวิวเปรียบเทียบ” ที่สอดคล้องกับเทรนด์ปัจจุบัน
5. ระดับ Most Aware (พร้อมซื้อ)
- ส่งโปรโมชันหรือข้อเสนอพิเศษแบบ Personalization ผ่านช่องทางที่ลูกค้าใช้งาน เช่น ข้อความในแอป, อีเมล, หรือโซเชียล
- ใช้ AI เพื่อแนะนำสินค้าหรือดีลที่ตรงกับพฤติกรรมและความสนใจล่าสุดของลูกค้า
- ตัวอย่าง: ข้อเสนอ Flash Sale ที่ผูกกับวันสำคัญหรือกระแส เช่น วาเลนไทน์ หรือ Double Day ฯลฯ
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ Awareness (ระดับการรับรู้)
Q: Awareness คือสิ่งเดียวกับการรู้จักแบรนด์ใช่หรือไม่?
A: ไม่ใช่ Awareness มีหลายระดับ และไม่ใช่แค่การรู้จักแบรนด์เพียงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความเข้าใจปัญหา ของลูกค้า การรับรู้ทางแก้ เพื่อให้ลูกค้าตัดสินใจอะไรบางอย่างจนเกิด Conversion
Q: ทำไมทำคอนเทนต์ถึงไม่เวิร์ก ทั้งที่เขียนดีแล้ว?
A: อาจเป็นเพราะแบรนด์ส่งคอนเทนต์ไปยังเป้าหมายผิดกลุ่ม Awareness เช่น ส่งคอนเทนต์ขายของให้กับกลุ่ม Unaware ที่ยังไม่รู้จักแบรนด์เลย
Q: แบรนด์จะรู้ได้อย่างไรว่าลูกค้ามี Awareness อยู่ระดับไหน?
A: นักการตลาดสามารถสังเกตพฤติกรรมบนเว็บไซต์และโซเชียลมีเดีย หรือทำแบบสอบถามเพื่อเข้าใจลูกค้าให้มากขึ้น รวมถึงใช้เครื่องมือ Social Listening เช่น Mentionlytics, Sprinklr, Talkwalker หรือ Sprout Social เพื่อวิเคราะห์บทสนทนาและความรู้สึกของลูกค้าในโลกออนไลน์ได้แบบเรียลไทม์
Q: การทำโฆษณา Facebook หรือ Google Ads ต้องสนใจเรื่อง Awareness ไหม?
A: ควรสนใจเป็นอย่างมาก เนื่องจากแต่ละระดับของ Awareness จะมีการใช้แอดในรูปแบบที่ต่างกัน กลุ่ม Unaware อาจต้องเน้น Awareness Ad ในขณะที่ กลุ่ม Most Aware อาจจะต้องยิงในส่วนของ Remarketing
สรุป
การเข้าใจระดับของ Awareness ไม่ใช่แค่เรื่องของการทำคอนเทนต์ให้ดีเท่านั้น แต่คือการเข้าใจ “มุมมองของลูกค้า” อย่างลึกซึ้ง เพราะในความเป็นจริง ลูกค้าแต่ละคนมีระดับความรู้และความพร้อมที่ไม่เท่ากัน การสื่อสารแบบเดียวกับทุกคนจึงไม่สามารถเข้าถึงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สิ่งที่นักการตลาดควรทำคือเริ่มจากการวิเคราะห์ให้ได้ว่า ลูกค้าของเราอยู่ในระดับ Awareness ใด แล้วปรับรูปแบบการสื่อสารให้เหมาะกับความเข้าใจและความต้องการของเขาในช่วงเวลานั้น
เมื่อคุณสื่อสารกับลูกค้าใน “ภาษาที่เขาเข้าใจ” คุณจะพบว่าเขาพร้อมที่จะ “รับฟัง” และ “ตอบสนอง” ต่อแบรนด์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ โดยไม่ต้องพยายามขายจนเกินไป
สุดท้ายนี้หากคุณชอบคอนเทนต์ดี ๆ เกี่ยวกับการตลาดแบบนี้
คุณสามารถอ่านคอนเทนต์อื่น ๆ จากทาง SPARK Factor ได้ที่นี่
หรือ หากคุณกำลังมองหา Digital Marketing Agency ที่สามารถ
ช่วยให้ แบรนด์ของคุณถูกสื่อสารไปหาลูกค้า และ เพื่อนำไปสู่
การสร้างยอดขายได้คุณสามารถติดต่อมาหาเราได้ที่นี่ SPARK Factor
ที่มา
อธิบาย Awareness ของลูกค้า 5 ระดับ พร้อมแนวทาง Content Marketing จาก MarketThink
What Are the 5 Stages of Awareness? จาก Growthmarketer
